شاید دروغگویی یکی از عمومی‌ترین کارهای اشتباهی باشد که همه ما انجام می‌دهیم. دراین‌باره یک محقق گفته است که دروغگویی، قسمت اجتناب‌ناپذیر زندگی بشر است.

اغلب مردم می‌گویند که دروغ همیشه اشتباه است، مگر اینکه برای گفتن آن دلیل موجهی داشته باشیم؛ که این معنی را می‌رساند که دروغ همیشه هم اشتباه نیست. اما دروغ داریم تا دروغ؛ دروغ شاخ‌دار، دروغ مصلحت‌آمیز، دروغ کودکانه و... اما دروغ‌های بی‌خطر یا کم‌خطری هم هست که همه ما در زندگی روزمره‌مان زیاد گفته یا شنیده‌ایم. در زمانه‌ای که می‌شود به کمک انواع روش‌های ارتباطی، یاد بگیریم که صادق باشیم و با یکدیگر با احترام رفتار کنیم، چرا به دروغگویی عادت کرده‌ایم و چگونه می‌توانیم از شر این عادت مزاحم، خلاص شویم؟

دروغ چیست؟ دروغ وارونه جلوه‌دادن حقیقت است. دروغ بیان ناراستی است. دروغ کتمان حقایق است و ابزار بزرگ جنایت. دروغ پرده‌ای است بین خود راستین با خود نمایشی. دروغ جدا‌کننده شخصیت واقعی یک فرد با شخصیت اجتماعی و خانوادگی او است. برای نشان دادن نه آنچه هستیم بلکه آنچه می‌خواهیم باشیم دروغ می‌گوییم. دروغ را اگر ریشه همه جنایت‌های بشری بدانیم خطانرفته‌ایم.

انواع دروغ

دروغ بازی: با این دروغ می‌خواهند حوادث تخیلی یا بازی را به دیگران بفهمانند.
دروغ مبهم: از ناتوانی فرد در گزارش دقیق جزئیات یا مغالطه کردن ناشی می‌شود.
دروغ پوچ: جهت جلب توجه کردن دیگران این دروغ را می‌گویند.
دروغ انتقام‌جویانه: از نفرت فرد به شخص یا شیئی ناشی می‌شود.
دروغ محدود: در نتیجه ترس از مقررات شدید یا تنبیه ناشی می‌شود.
دروغ خودخواهانه: دروغ حساب شده‌ای است جهت گول زدن دیگران برای به دست آوردن آنچه فرد می‌خواهد.
دروغ عــرفی یا وفادارانه: به‌منظور حفظ و مراقبت از دوست یا دوستان انجام می‌شود.
دروغ عادتی: به‌دلیل الگوبرداری از دیگران یا افراد مورد علاقه فرا می‌گیریم.
خیالبافی و رویا: در افرادی که دوران کودکی خوبی نداشته‌اند دروغگویی بیشتر جنبه خیالبافی و ‌رؤیااندیشی دارد و کمتر به‌منظور فریب دیگران به کار می‌رود.

یک بررسی آمریکایی انجام شده توسط NIMH (موسسه ملی بهداشت روانی) نشان داد که در یک هفته ، ۳۰ درصد از مردم در جامعه به دیگران دروغ می گویند. آمار نشان می دهد حتی ۳۸ درصد از دانشجویان دروغگو هستند.تا حدودی ، از ۱۰۰ نفر دعوت شده به تعامل در یک هفته ، ۳۸ نفر اعتقاد به دروغ دارند. فوق العاده نیست؟
اگر دروغ است در واقع بسیار گسترده انجام می شود ، البته برای آن دلایل مهمی وجود دارد.

عواملي که باعث می شود مردم دروغ بگویند :

1. عوامل شخصیتی: یعنی وجود برخی از افراد که تمایل دارند همیشه دروغ بگویند!

به طور معمول ، کسانی که خیلی بیشتر از دیگران از دروغ استفاده می کنند به طور کلی به نام فوق العاده رویا پرداز نامیده می شوند. همانطور که برای گرایش آسیب شناختی خواسته و آگاهانه به دروغ و داستان خیالی گفتن به نام جنون دروغ یا اغراق گویی نامیده می شوند.

بیمار جنون دروغ یا اغراق گویی تمایل بسیار قوی برای ایجاد یک داستان نادرست برای شخص دیگری اما نه ، برای دروغ گویی بلکه برای جلب توجه بیشتر است.

به گفته بسیاری از دانشمندان روانشناسی ،در شخصیت های خاصی که تمایل به دروغ بیش از دیگران وجود دارد. این بر خلاف جنون دروغ یا اغراق گویی است که تمایل پاتولوژیک یا اختلالات عصبی است.اما تمایل دارد تا راحت تر دروغ بگویند.
اغلب کسانی که دروغ می گویند تمایل به شخصیت تاثیرگذار بودن دارند و بیشتر به ظاهر روانشناختی و جسمانی خود توجه می کنند و بیشتر دوست دارند تا دیگران را تحت تاثیر خود قرار دهند.( به اصطلاح: خوش مشرب )


2. عوامل زمینه اجتماعی: یعنی وجود زمینه اجتماعی باعث می شود افراد دروغ می گویند.
در بسیاری مواقع تشویق به دروغ گویی وجود دارد. برای مثال: هنگامی که موقعیت شما در خطر است اگر چه می دانید دروغ بد است اما برای به اوج رساندن خود دروغ می گوید!
هنگامی که در برابر افراد قدرتمند و دارای اعتبار قرار می گیرید خود به خود دروغ می گویيد زیرا می خواهید در کلام و طبقه افراد با او برابر باشید. اگر در رشته خاصی مهارت داشته باشید و درس خوانده باشید و به دلیل دوری طولانی مدت از این مهارت خود اطلاعات مورد نیاز را فراموش کرده باشید بیشتر احتمال دارد در برابر درخواست دیگران در این زمینه به آنها دروغ بگویید و نمی توانید بگویید که من فراموش کرده ام یا مهارت ندارم!! ( برخی افراد هم این طوری هستند دیگه )
در این چنین موقعیت هایی مزایای اجتماعی سبب دروغ گویی می شود…
3. عامل محافظت از منافع خود ويا ديگران: یعنی فرد برای حفظ منافع خود برای دروغ گفتن تلاش می کند!
چرا دروغ؟ دلیلش این است که به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به شما سود می رساند و در برابر از دست دادن وضعیت یا یک موقعیت خاص يا چیزی که نمی خواهید به انجام برسد  شما را محافظت ميکند , و  وفکر ميکنيد برای شما مفید می باشد. و گاهی  به زعم خوددروغ می گوییم تا از دیگران محافظت کنیم! اما به نظر من دروغ  گفتن به هر شکل نامطلوب است.
 شما به چه دلیل آخرین بار دروغ گفتید؟